انجمن نجم شمال



تأثيرات جوّ زمین بر نور اجرام سماوي
جو زمین تأثیرات زیادی بر نور ورودی اجرام می گذارد به طوری که منجر به ایجاد پدیده های متعددی می شود که بسیاری از انها توسط ناظر زمینی قابل مشاهده و بررسی است این تأثیرات و پدیده ها عبارتند از:

 بازتاب جوی:
به دلیل وجود لایه های مختلف جو زمین، بخشی از نور خورشید در برخورد با این لایه ها به فضا منعکس شده و بخشی هم به سمت سطح زمین تغییر مسیر می دهد که این پدیده در زمان بين الطلوعين (فلق يا فجر صادق و شفق) مشهود است. در این هنگام با وجود آنکه خورشید زیر افق دید ناظر است ولی آسمان تاریک نیست. بين الطلوعين برمبنای میزان ارتفاع منفی خورشید به چند نوع تقسیم می شود:
1. بين الطلوعين عرفي:
از زمانی آغاز می شود که قرص خورشید کاملاً زیر خط افق قرار می گیرد (دارای ارتفاع منفی شود) و زماني پايان مي يابد كه مركز خورشيد در 6 درجه اي زير افق جاي گيرد. در هنگام بین الطلوعین عرفی ستارگان قابل مشاهده نیستند ولی می توان برخی سیارات پرنور (با قدر منفی) را با کمی دقت یافت و رویت کرد.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

2. بين الطلوعين دريايي:
از زمانی آغاز می شود که خورشید در ارتفاع 6- درجه یعنی 6 درجه اي زير خط افق باشد و زماني پايان مي يابد كه مركز خورشيد در 12 درجه اي زير افق جاي گيرد. در هنگام بین الطلوعین دریایی می توان برخی ستارگان و سیارات پرنور را در آسمان یافت و رویت کرد.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

3. بين الطلوعين نجومي:
از زمانی آغاز می شود که خورشید در ارتفاع 12- درجه یعنی 12 درجه اي زير خط افق باشد و زماني پايان مي يابد كه مركز خورشيد در 18 درجه اي زير افق جاي گيرد. در بین الطلوعین نجومی می توان بسیاری ستارگان و سیارات را رصد کرد.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

 جذب امواج در جو:
اتم ها و مولکول های موجود در لایه های مختلف جو زمین شامل: انواع گازها، بخار آب و ذرات ریز غبار می توانند بخشی از طول موج های نور خورشید را جذب نمایند (جذب گزينشي) که این اثر موجب می شود تا برخی امواج مرئی و غیرمرئی اجرام سماوی کم یا حتی حذف شوند لذا اجرام قابل رویت کم نورتر از مقدار واقعی اشان دیده می شوند و در مواردی نیز تغییر رنگ می دهند.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

جذب نور موجب اثر خاموشي جوّي می شود که در نتيجه ی آن نورانيت اجرام کم تر (افزایش قدر ظاهري) از حالت واقعی اشان می شود. این اثر با افزایش ارتفاع جرم سماوی از افق کاهش می یابد به طوری که در بالای سر ناظر (سمت الرأس) حداقل و در نزدیک خط افق به حداکثر خود می رسد به همبن دلیل ضرورت دارد تصحيحي بر قدر (میزان نورانیت) ظاهري اجرام اعمال شود.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

مثال:
اگر راصدي شهابي را از قدر ظاهري 3+ در ارتفاع 30 درجه اي از افق رویت کند اين بدان معناست كه قدر ظاهري واقعي اين شهاب با در لحاظ تصحيح قدر اثر خاموشي جوي 1.5+ است.
 پراكندگي نور در جو:
پراكنش نور از مولكول هاي هوا و سطح ذرات غبار موجب می شود تا اجرام به هنگام طلوع و غروب کمی قرمز رنگ شوند به طوری که یک جرم سماوی زرد رنگ در نزدیک افق (به هنگام طلوع و غروب) قرمز دیده شود. این اثر در مورد خورشید و ماه (به حالت قرص کامل) مشهودتر است.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

 شكست نور در جو:
جو زمین به واسطه ی گازهایی که در خود دارد دارای ضریب شکست خاصی است که موجب می شود تا پدیده ی شکست نور ورودی اجرام ایجاد شود. این اثر موجب افزايش ارتفاع اجرام خصوصاً در نزدیک خط افق می شود به طوری که ارتفاع اجرام بیشتر از مقدار واقعی انها نمود پیدا می کند.
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

اثر شکست جوی پدیده های دیگری نیز در جو ایجاد می نماید که عبارتند از:
1. چشمك زدن ستارگان
2. پديده ي هاله ي ماه و خورشید (به دلیل شکست و تجزیه ی نور به وسیله ی ذرات ریز یخ موجود در هوا)
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

3. پديده ي رنگين كمان (به دلیل شکست و تجزیه ی نور به وسیله ی قطرات ریز آب موجود در هوا بعد از به هنگام بارندگی)
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي

4. تغییر شکل و بيضوي شدن شکل قرص خورشيد و ماه در نزديكي افق
تأثيرات جوّ  زمین بر نور اجرام سماوي


نظرات: (0)
ارسال نظر جدید
نام 
ایمیل 
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler

کد:
عکس خوانده نمی شود

کد امنیتی را وارد کنید: