صفحه اصلي > خبرها / سوژه های رصدی > بارش شهابي اژدهايي

بارش شهابي اژدهايي


16 مهر 1397. نويسنده: nssri
منشا اين بارش شهابي شهابي دنباله دار جياكوبي-زينر است كه در هر 6/6 سال يكبار به دور خورشيد گردش مي كند. ابن دنباله دار در ابتداي قرن گذشته كشف شد. در بسياري از سالهاي تعداد شهاب هاي اين بارش انگشت شمار است اما در برخي سالها به صورت رگبار شهابي ظاهر شده است. در سالهاي 1933 و 1946 ميلادي شدت آن به 10000 شهاب در ساعت رسيد. در سال 1998م.(1377 ه.ش) نرخ شهابهای آن به حدود 500 شهاب در ساعت رسيد.
بارش شهابي اژدهايي

پيش بيني بارش هاي شهابي كار پيچيده اي است. دنباله دار ها اجرام سبك و تاثير پذيري هستند. بنابراين به راحتي تحت تاثير ديگر سيارات قرار مي گيرند. اين عامل در مورد دنباله دار هاي كوتاه دوره (مانند دنباله دار تمپل-تاتل) مهمتر است. اثرات گرانشي باعث مي شود كه مدار دنباله دار در هر بازگشت دقيقا" يكسان نباشد بارش شهابي اژدهاييبنابراين در بازگشت هاي مختلف دنباله دار ذرات پخش شده از آن در فواصل مختلفي از مدار زمين قرار مي گيرند. اختلالات سيارت (به ويژه سياره مشتري) باعث مي شود كه توده ذرات به جامانده از دنباله دار جابه جا شود. جرم ، سرعت ذرات پرتاب شده از دنباله دار نيز متفاوت است. براي پيش بيني اثرات گرانشي وارد شده مي بايست مجموعه اي از اثرات گرانشي متقابل(خورشيد، زمين ، مشتري و توده ذرات) را در نظر گرفت. اصطلاحاً بايد يك سيستم چند ذره اي را مورد بررسي قرار داد. كار پيچيده اي كه احتياج به كامپيوترهاي پرسرعت دارد. علاوه بر اثر گرانشي ، فشار تابشي خورشيد نيز باعث پهن شدگي و تغيير توزيع ذرات مي شود.در نتيجه توزيع جرم در توده ذرات دچار تغيير مي شود و براي پيش بيني شدت بارش، نيازمند تعيين توزيع ذرات هستيم.
آخرین رگبار شهابی این بارش شهابی در سال 2011 و 2012 ثبت شد. در آن زمان دنباله دار جياكوبي-زينر در ابتداي سال 2012 به نزديكي زمين رسيد بنابراين رگبار شهابي اژدهايي 2011(1390 ه.ش) زماني اتفاق افتاد كه هنوز دنباله دار به زمين نرسيده است و اين رگبار شهابي از نوع دور- دنباله دار محسوب مي شود. در آن سال پیش بینی شده بود در شامگاه 16 مهر 1390 زمين با توده اي از ذرات به جا مانده از عبور در قرن نوزدهم برخورد کرد كه تعداد شهاب هاي حاصل از آن كم خواهد بود و چند ساعت بعد يعني در ساعت 23 الي 24 شانزدهم مهرماه، زمين با توده ذرات به جا مانده از سال 1900 برخورد کند. پيش بيني ها نشان مي داد كه شدت شهاب آن در زير آسمان كاملاً تاريك به حدود 500 شهاب در ساعت برسد. در آن سال ساکنین خاورميانه و اروپا در شب به سر مي بردند و اين شانس را داشتند كه اين شهاب ها را مشاهده كنند.
بارش شهابي اژدهايي

نمودار رصدهای مرئی رگبار اژدهایی 2011

در آن سال علاوه بر رصدهای زمینی، طرحی استفاده از هواپیما برای رصدهای مرئی، ویدیویی و... موسوم به Multi-Instrument Aircraft Campaign(MAC) با مدیریت Jérémie Vaubaillon IMCEE) – فرانسه( انجام شد که نتایج آن پیش بینی ها را تایید کرد.
بارش شهابي اژدهايي

بارش شهابي اژدهايي

پیش بینی بارش شهابی اژدهایی 1397
دنباله دار جياكوبي-زينر، اخیراً از حضیض مداری اش عبور کرده ولی مسیر آن و ذرات پراکنده شده با مدار زمین فاصله دارند و به همین دلیل برای امسال رگبار شهابی پیش بینی نشده است. پیش بینی متخصصین اوج امسال را در ساعت 3 تا 4 بامداد سه شنبه 17 مهر با ZHR 10 تا 50 نشان می دهد. كانون اين بارش شهابي در ناحيه سر صورت فلكي اژدها(تنين) قرار دارد. اين صورت فلكي از صورفلكي دورقطبي است و در زمان اوج بارش در شمال غرب آسمان قرار دارد. خوشبختانه امسال نور ماه مزاحم رصد نخواهد بود و همچنین در اين زمان ساكنين ایران در شب به سر مي برند و اين شانس را دارند كه اين پیش بینی را بررسی كنند.
بارش شهابي اژدهايي

مدل های پیش بینی نشان می دهد که ذرات پراکنده از این دنباله دار در نزدیکی نقاط لاگرانژی زمین(L1 و L2) قرار دارند. با توجه به قرار گیری برخی ماهواره های فضایی مانند SOHO، GAIA در این نقاط، ممکن است شواهدی از این برخورد در آنها ثبت شود.
بارش شهابي اژدهايي

رصد بارش شهابی اژدهایی
كانون اين بارش شهابي در ناحيه سر صورت فلكي اژدها(تنين) قرار دارد. اين صورت فلكي از صورفلكي دورقطبي است و در زمان اوج بارش در شمال غرب آسمان قرار دارد. خوشبختانه در اين زمان ساكنين خاورميانه و اروپا در شب به سر مي برند و اين شانس را دارند كه اين شهاب ها را مشاهده كنند اما متاسفانه حضور ماه موجب مي شود كه آسمان روشن باشد و رصدگران شهاب هاي كم نور اين بارش را نتوانند رويت كنند.
بارش شهابي اژدهايي


امیر حسن زاده
موسسه علمی پژوهشی نجم شمال

بازگشت