انجمن نجم شمال



وقتي ذرات گرد وغباري كه در فضاي بين سيارات قرار دارند وارد جو زمين مي شوند در اثر سرعت بالا و اصطكاك شديد به وجود آمده مي سوزند و به صورت شهاب ديده مي شوند. در آسماني صاف و تاريك ممكن است در هر ساعت چند شهاب مشاهده كنيد كه در نقاط مختلف آسمان ظاهر و به سرعت محو مي شوند. اما در شبهاي خاصي از سال تعداد شهابها به يكباره زياد مي شود كه به اين پديده «بارش شهابي» گفته مي شود. بارش هاي شهابي در اثر ورود توده اي از ذرات به جو زمين به وجود مي آيند. اين ذرات با سرعت هاي زياد(چند ده كيلومتر در ثانيه) و تقريبا" به طور موازي وارد جو مي شوند. در نتيجه از ديد ناظر زميني به نظر مي آيد كه همه شهابها از يك نقطه آسمان خارج مي شوند كه به اين نقطه كانون بارش گفته مي شود.
شهاب های برساووشی زیر نور ماه

كانون بارش در هر صورت فلكي باشد، بارش شهابي به نام آن خوانده مي شود. منشاء بسياري از بارش هاي شهابي، دنباله دارها هستند. اين صخره هاي يخي با حركت خود ذرات ريزي به جا مي گذارند. با نزديك شدن دنباله دار به خورشيد تعداد ذرات به جا مانده افزايش مي يابد. بنابراين مدار دنباله دار مملو از ذراتي مي شود كه با همان سرعت دنباله دار و تقريبا" در همان مدار به دور خورشيد گردش مي كنند. به دليل حركت متناوب زمين به دور خورشيد ، سياره ما در زمان مشخصي از سال به نزديكي مدار دنباله دار مي رسد و با برخورد به اين ذرات بارش شهابي رخ مي دهد.

تاريخچه
بارش شهابي برساووشي يكي از معروفترين بارش هاي شهابي ساليانه است كه در حوالی 22 مرداد به اوج فعاليت خود مي رسد. نخستين گزارشهای رصد اين بارش به بيش از 2000 سال پيش بر مي گردد كه در شرق دور(چين،ژاپن و ...) ثبت شده است. دنباله دار منشاء بارش برساووشي دنباله دار سويفت-تاتل است كه در سال 1862 توسط لوييس سويفت از نيويورك و هورس تاتل از رصدخانه هاروارد كشف شد. چند سال پس از كشف اين دنباله دار بود كه «شياپارلي» با كمك محاسباتش نشان داد كه دنباله دار سويفت-تاتل منشاء بارش شهابي است. اين اولين بار بود كه ارتباط بارش شهابي و دنباله دار به اثبات مي رسيد. افزايش فعاليت بارش برساووشي در سالهاي 63-1861 تاييد كننده اين مطلب بود. دوره تناوب دنباله دار سويفت-تاتل حدود 130 سال است و آخرين بار در اوايل ده 1990 به حضيض خود رسيد و این عامل باعث شد که در سالهاي 1992و 1991 تعداد شهابهای قابل مشاهده آن افزایش یابد. اما در سالهاي بعد بارش برساووشي به فعاليت معمول خود ادامه داد تا اينكه همانطور كه انتظار مي رفت در سال 2004 مجدداً چشمگیر شد. اما در سالهاي اخير بارش شهابي ظهوری معمولي داشته است و بايد منتظر افزايش فعاليت آن در سال 2028 بمانيم.
امسال چه خبر؟
بارش شهابي برساووشي 27 تير هر سال همزمان با برخورد زمين با توده ذرات فعال مي شود و تعداد شهابهاي آن به تدريج افزايش مي يابد تا در حوالي 22 مرداد به اوج خود مي رسد. در اين هنگام زير آسمان تاريك مي توان شاهد 60-40 شهاب در ساعت بود.پس از آن تعداد شهابها به تدريج كاهش مي يابد تا اينكه در 3 شهريور با خروج زمين فعاليت آن به پايان مي رسد.
امسال اوج بارش شهابي برساووشي در حدود 5 بامداد 22 مرداد 1393 پيش بيني شده است. اوج بارش چندين ساعت طول مي كشد و رصدگران مي توانند از اواخر شب قبل براي رصد اقدام كنند. كانون بارش در ساعت 10 شب از سمت شمال شرق طلوع مي كند و تا صبح در بالاي افق قرار خواهد داشت. متاسفانه اوج بارش مصادف با شب 16 ام ماه است. یعنی تقریبا ماه در تمام شب مزاحم رصد خواهد بود. چون ماه در نیمه جنوبی آسمان قرار دارد، مرکز میدان دید خود را در نیمه شمالی آسمان قرار دهید. به هر حال نور ماه مجال خودنمایی را به شهاب های پرنور می دهد.
شهاب های برساووشی زیر نور ماه

نمودار تغييرات تعداد شهابهاي برساووشي سال 1392(ماخذwww.imo.net)


رصد و ثبت بارش شهابي
اختر شناسان بارش های شهابی را با روش های مختلفی همچون رصد مرئی، راديويی يا تصويربرداری ويدئويی و حتی با تلسکوپ ( در برخی از بارش های کم شمار ) بررسی می کنند. در اولین شماره خبرنامه آتش گوی، در مورد شیوه رصد و تکمیل فرم داده های مرئی بارش شهابی توضیحاتی ارائه شد. در شماره دوم آتش گوی نیز مطلبی مورد شیوه ساخت گیرنده رادیویی شهاب ها منتشر شد.

همكاري هاي بين المللي
زماني رصد و ثبت بارش‌هاي شهابي ارزش علمي قابل توجه‌اي پيدا مي كند كه با داده هاي ديگر گروهها ادغام شود. در اين صورت است كه مي توان به نتايج قابل قبولي دست پيدا كرد. مراكز و سازمانهاي بين المللي وجود دارند كه با جمع آوري داده‌هاي رصدي شهابها به تجزيه و تحليل جهاني آنها مي پردازند. يكي از معروفترين آنها سازمان بين المللي شهاب(International Meteor Organization) است. در بارش هاي شهابي مختلف، رصدگران خلاصه داده هاي خود را در فرم هاي مخصوص وارد مي كنند تا در نهايت با استفاده از آنها نتايج علمي مورد نظر به دست آيد.
شهاب های برساووشی زیر نور ماه

پراكندگي رصدگران بارش شهابي برساووشي 1392 كه با IMO همكاري كرده‌اند
(ماخذ http://imo.net/live/perseids2013 ).
در بارش شهابي برساووشي سال گذشته، 303 رصدگر از 37 كشور مختلف‌ داده‌هاي خود را ارسال كردند كه ايران با 32 رصدگر بیشترین سهم را به خود اختصاص داده بود. امسال نيز علاقمندان مي توانند در اين برنامه مشترك رصدي همكاري داشته باشد.
امسال نیز صفحه اولین نتایج بارش برساووشی در وب سایت سازمان بین المللی شهاب فعال شده است.
برای اطلاع از پروژه رصدی پیشنهادی به این صفحه مراجعه کنید.
امیر حسن زاده


نظرات: (0)
ارسال نظر جدید
نام 
ایمیل 
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler

کد:
عکس خوانده نمی شود

کد امنیتی را وارد کنید: